FANDOM


25px-Padlock-olive.png 25px-Featured.png 25px-CPrince_Headpiece_Good.png
Zuko tries to explain himself
"À, đó không phải là tên của ông ta nhưng ..."

Tên "Giác quan địa chấn" chưa được xác nhận bởi các nguồn chính thống.

Toph's vision

Toph có thể phát hiện chuyển động của mọi người thông qua giác quan địa chấn.

Giác quan địa chấn (tiếng Anh: Seismic sense) là một khả năng dẫn xuất của thổ thuật được hình thành từ cảm quan vật lý. Kỹ năng này cho phép cho các thổ nhân phát hiện các xung động trong nền đất để hình dung được các vật thể, con người và những phương diện khác của môi trường xung quanh họ. Giác quan này cơ bản đóng vai trò như một máy dò định vị thông qua đất hoặc kim loại.[2]

Lịch sử

Loài chuột chũi lửng với tư cách là những thổ nhân cội nguồn, chúng là những cá thể sử dụng giác quan địa chấn đầu tiên. Do thiên tính mù bẩm sinh của mình, loài sinh vật này sử dụng khả năng ấy để định hướng thế giới tối tăm của chúng một cách dễ dàng.[3]

Cô bé khiếm thị Toph Beifong là cá thể người đầu tiên được biết đến thực hành khả năng này,[1] phát triển giác quan từ lúc còn rất bé nhờ học từ loài chuột chũi lửng và biến nó thành phong cách thổ thuật phi truyền thống của chính cô.[4] Sau này, cô đã hoàn thiện giác quan địa chấn ở trình độ nâng cao đến nỗi cô có thể dò la được những rung chuyển nhẹ nhất, dùng kỹ năng ấy như phương thức cơ bản để quan sát thế giới, cũng như khai thác nó thành công cụ phát hiện nói dối. Giác quan địa chấn của Toph chính xác đủ để bạn bè cô thường quên rằng cô bị mù. Cảm quan nhận thức cao cấp này chính là nền tảng để khám phá kim thuật, khi giác quan của Toph cho phép cô cảm nhận được những tạp chất đất chưa được tinh lọc vẫn còn hiện diện bên trong kim loại.[5][6]

Cá thể người thứ hai thực hành giác quan địa chấn được biến đến là Thế thần Aang. Được Toph chỉ dạy, cậu đã hoàn toàn có thể sử dụng giác quan để hình dung sự vật và di chuyển ngoài tầm thị giác khi đang bịt mắt.[7] Nhờ kỹ năng này mà Aang có thể phát hiện ý định tấn công cậu của Ozai phía sau lưng trong trận Wulong.[8]

Lin using seismic sense

Lin Beifong sử dụng giác quan địa chấn để phát giác nhà máy Hội Bình Đẳng ẩn náu.

Toph về sau truyền thụ kỹ năng này cho hai cô con gái, LinSuyin. Lin dùng nó trong công việc là Cảnh sát trưởng để điều tra những nơi ẩn náu như một nhà máy Hội Bình Đẳng đang hoạt động bên dưới dinh thự Sato[9] và một hang động bên dưới nhà máy của Kuvira[10] cũng như dò đường bên trong các đường hầm nằm bên dưới Thành phố Cộng Hòa.[11] Suyin đã sử dụng giác quan địa chấn trong lúc bà đang cố gắng ám sát Kuvira.[12]

Khi định cư tại đầm lầy Sương Ảnh, Toph dùng giác quan địa chấn của mình để kết nối với toàn bộ thế giới thông qua các nhánh rễ của cây đa khổng lồ.[13]

Tính hiệu dụng

Ứng dụng đầu tiên và tiền đề nhất của giác quan địa chấn là khả năng hình dung môi trường xung quanh. Bằng cách cảm nhận những rung động từ mặt đất, các thổ nhân có thể lĩnh hội mọi thứ xung quanh họ một cách chính xác như nhìn bằng mắt thường, hay thậm chí còn rõ ràng hơn rất nhiều trong vài trường hợp.[1] Lợi thế của khả năng này hơn thị giác bình thường ở chỗ người thực hành có thể phát giác ra những thứ hầu như khó có thể nhìn thấy hoặc thậm chí không thể nhìn thấy bằng mắt trần cũng như những sự vật nằm ngoài tầm nhìn của họ. Những chướng ngại thường chắn tầm nhìn liên tục chẳng hạn như các bức tường và những đám bụi mù đều không thể ngăn cản giác quan địa chấn. Giác quan địa chấn không chỉ cung cấp tầm nhìn trên bề mặt vì các xung động cũng tuôn qua dưới ngầm, vậy nên cho phép người dùng phát hiện các hang động và các lỗ sâu khác dưới lòng đất một cách hiệu quả.[1][6]

Ứng dụng khác

Kim thuật

Discovering metalbending

Toph sử dụng giác quan địa chấn để dò la các phần vật chất đất bên trong kim loại.

Bài chi tiết: Kim thuật

Đáng chú ý, giác quan địa chấn tạo điều kiện cho sự tìm ra bộ môn kim thuật. Khả năng này cho phép các thổ nhân dò được những mẫu đất rất nhỏ chưa tinh lọc đang còn hiện diện bên trong khối kim loại. Tập trung vào những phần đất vụn rời rạc đó, thổ nhân có thể thao tác chúng và nhờ đó gián tiếp chế ngự được kim loại.[6]

Phát hiện nói dối

Dựa trên việc con người sẽ có những phản ứng về thể chất khi họ nói dối, chẳng hạn như nhịp tim tăng lên, các thổ nhân đã hoàn thiện kỹ năng này có thể nhắm vào thay đổi sinh lý đó và cho biết người đó có nói dối hay không.[5] Tuy nhiên, những phản ứng này có thể được kìm nén bởi những cá nhân kiểm soát tốt cảm xúc của họ, điển hình như Azula đã làm khuất phục vị thổ nhân điêu luyện nhất về giác quan này và Toph thừa nhận mình không thể dò được cô ả có nói dối hay không.[14] Nếu một người bị tẫy não và tin vào những lời họ đang nói là đúng, thì những mệnh đề sai như thế này sẽ không thể kích hoạt bất kỳ phản ứng sinh lý nào. Do vậy, bản thân thổ nhân cũng phải chủ động nhận thức và tìm kiếm những phản ứng khác để đưa ra suy xét hợp lý.[5]

Giới hạn

Giác quan địa chấn cũng có những giới hạn của nó. Người thực hành phải luôn tiếp xúc trực tiếp với bề mặt đất thông qua những xung động truyền qua để nhận biết được những sự vật hiện tượng xung quanh họ, và các sự vật ấy cũng phải tiếp xúc với cùng một khối đất đó. Vì vậy, người sử dụng giác quan địa chấn có thể định vị được vật thể bay lên trên không bất kể chúng làm từ vật chất gì, bằng cách ước tính đường bay của chúng dựa trên tư thế mà người đứng ở bề mặt đất ném chúng lên cao, mặc dù có vài trường hợp vật thể cấu thành từ đất phóng ra từ nơi tiếp điểm giữa không trung cũng có thể phát hiện được.[15] Nếu người sử dụng giác quan đang ở trong môi trường không khí hoặc nước hay thậm chí đứng trên những bề mặt rắn không được làm từ đất như băng hoặc gỗ, thì thổ nhân đó sẽ không thể cảm nhận được bất cứ thứ gì thông qua loại vật chất như thế.[16] Mặc dù kỹ năng này cho phép người dùng dò la chi tiết môi trường xung quanh họ, nhưng nó không thể nhận diện được nội dung văn bản chữ viết[7] hay hình vẽ[17] do thực tế những thứ ấy không được làm từ đất hay có mối liên hệ vật chất nào với đất.

Toph explained to Appa

Toph giải thích cho Appa nghe về khả năng "nhìn" của cô cũng như đống cát lỏng lẻo và "xảo quyệt" này đã hạn chế tầm nhìn của cô như thế nào.

Cát mặc dù là vật chất có thuộc tính đất nhưng nó không rắn chắc hay liên kết khăng khít như đất bình thường và khiến cho giác quan địa chấn bị "mờ" đi và không chính xác đối với những thổ nhân không quen với việc thao tác loại hình nguyên tố này. Khả năng phát hiện nói dối cũng không thể thực hiện trên bề mặt cát, bởi Toph không thể dò được liệu Ghasiun có dối trá về việc bắt cóc Appa hay không.[15]

Tiếp xúc không bị gián đoạn với mặt đất được những người thực hành ưu tiên hàng đầu, những vật thể điển hình như giày dép có thể làm cản trở sự thực hành giác quan.[18]

Những người sử dụng được biết đến

Tham khảo

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 "The Blind Bandit". Michael Dante DiMartino (biên kịch) & Ethan Spaulding (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 5 tháng 5, 2006. Quyển 2: Thổ, Chương 6.
  2. Xuyên suốt loạt phim Avatar: The Last Airbender
  3. "The Cave of Two Lovers". Joshua Hamilton (biên kịch) & Lauren MacMullan (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 24 tháng 3, 2006. Quyển 2: Thổ, Chương 2.
  4. "The Firebending Masters". John O'Bryan (biên kịch) & Giancarlo Volpe (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 15 tháng 7, 2008. Quyển 3: Hỏa, Chương 13.
  5. 5,0 5,1 5,2 "Lake Laogai". Tim Hedrick (biên kịch) & Lauren MacMullan (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 6 tháng 11, 2006. Quyển 2: Thổ, Chương 17.
  6. 6,0 6,1 6,2 "The Guru". Michael Dante DiMartino, Bryan Konietzko (biên kịch) & Giancarlo Volpe (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 1 tháng 12, 2006. Quyển 2: Thổ, Chương 19.
  7. 7,0 7,1 "The Runaway". Joshua Hamilton (biên kịch) & Giancarlo Volpe (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 2 tháng 11, 2007. Quyển 3: Hỏa, Chương 7.
  8. "Sozin's Comet, Phần 4: Avatar Aang". Michael Dante DiMartino, Bryan Konietzko (biên kịch) & Joaquim Dos Santos (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 19 tháng 7, 2008. Quyển 3: Hỏa, Chương 21.
  9. "The Aftermath". Michael Dante DiMartino, Bryan Konietzko (biên kịch) & Joaquim Dos Santos, Ki Hyun Ryu (đạo diễn). 19 tháng 5, 2012. The Legend of Korra. Nickelodeon. Quyển 1: Khí, Chương 7.
  10. "Operation Beifong". Tim Hedrick (biên kịch) & Melchior Zwyer (đạo diễn). 5 tháng 12, 2014. The Legend of Korra. Nick.com. Quyển 4: Bình Hoành, Chương 10.
  11. "Out of the Past". Michael Dante DiMartino, Bryan Konietzko (biên kịch) & Joaquim Dos Santos, Ki Hyun Ryu (đạo diễn). 9 tháng 6, 2012. The Legend of Korra. Nickelodeon. Quyển 1: Khí, Chương 9.
  12. "The Battle of Zaofu". Tim Hedrick (biên kịch) & Melchior Zwyer (đạo diễn). 7 tháng 11, 2014. The Legend of Korra. Nick.com. Quyển 4: Bình Hoành, Chương 6.
  13. "The Calling". Katie Mattila (biên kịch) & Colin Heck (đạo diễn). 24 tháng 10, 2014. The Legend of Korra. Nick.com. Quyển 4: Bình Hoành, Chương 4.
  14. "The Day of Black Sun, Phần 2: The Eclipse". Aaron Ehasz (biên kịch) & Joaquim Dos Santos (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 30 tháng 11, 2007. Quyển 3: Hỏa, Chương 11.
  15. 15,0 15,1 "The Desert". Tim Hedrick (biên kịch) & Lauren MacMullan (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 14 tháng 7, 2006. Quyển 2: Thổ, Chương 11.
  16. "The Serpent's Pass". Michael Dante DiMartino, Joshua Hamilton (biên kịch) & Ethan Spaulding (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 15 tháng 9, 2006. Quyển 2: Thổ, Chương 12.
  17. "Tales of Ba Sing Se". Joann Estoesta, Lisa Wahlander, Andrew Huebner, Gary Scheppke, Lauren MacMullan, Katie Mattila, Justin Ridge, Giancarlo Volpe (biên kịch) & Ethan Spaulding (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 29 tháng 9, 2006. Quyển 2: Thổ, Chương 15.
  18. "The Headband". John O'Bryan (biên kịch) & Joaquim Dos Santos (đạo diễn). Avatar: The Last Airbender. Nickelodeon. 28 tháng 9, 2007. Quyển 3: Hỏa, Chương 2.

Xem thêm